Hướng dẫn vệ sinh vật kính
Vật kính là một trong những bộ phận quan trọng nhất của kính hiển vi, ảnh hưởng trực tiếp đến độ rõ nét và chất lượng hình ảnh quan sát. Bụi bẩn, dấu vân tay, dầu ngâm và dầu mỡ bám trên bề mặt vật kính có thể làm giảm đáng kể hiệu suất của thiết bị. Vì vậy, vệ sinh vật kính định kỳ và đúng phương pháp là bước cần thiết để duy trì chất lượng hình ảnh, đồng thời hỗ trợ bảo quản kính hiển vi trong quá trình sử dụng lâu dài.
Dưới đây là hướng dẫn vệ sinh vật kính theo từng bước, áp dụng cho vật kính khô, vật kính dầu và vật kính ngâm nước.
Chuẩn bị dụng cụ và dung dịch vệ sinh vật kính
Trước khi bắt đầu, hãy chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ sau:
- Ống bóp thổi bụi: loại bỏ bụi bám trên bề mặt vật kính.
- Chổi mềm: loại bỏ bụi còn sót lại sau khi thổi.
- Giấy lau kính chuyên dụng: giấy không xơ, dùng để lau thấu kính sau khi thấm cồn tuyệt đối hoặc dung môi petroleum benzine.
- Cồn tuyệt đối: dùng để lau các vết bẩn hòa tan hoặc dầu mỡ.
- Petroleum benzine: dùng để loại bỏ dầu ngâm trên vật kính dầu.
- Nước cất hoặc nước siêu tinh khiết: dùng để loại bỏ bụi bẩn hoặc môi trường nuôi cấy còn sót lại sau khi đã làm sạch bằng cồn ethanol tuyệt đối hoặc petroleum benzine.
- Tăm bông không xỏ: có thể quấn giấy lau chuyên dụng quanh đầu tăm bông để vệ sinh những vị trí khó tiếp cận.
- Kính lúp: kiểm tra tình trạng bề mặt trước và sau khi vệ sinh.
- Găng tay: Hạn chế dung môi tiếp xúc với da và ngăn dấu vân tay bám lên vật kính.

Gợi ý: Nên thực hiện vệ sinh trên bề mặt làm việc sạch để hạn chế bụi bẩn bám trở lại. Trong trường hợp không sử dụng tăm bông vệ sinh, có thể sử dụng que gỗ để thay thế, vót một đầu rộng khoảng 3,5–4 mm và đầu còn lại khoảng 1–1,5 mm. Quấn giấy lau thấu kính quanh đầu que trước khi sử dụng.

Hình 2: mô tả que gỗ (bên trái) và tăm bông vệ sinh (bên phải)

Hình 3: cách quấn giấy lau thấu kính vào que vệ sinh
Vệ sinh vật thường
Bước 1: Loại bỏ bụi
Sử dụng bóng thổi để thổi bay bụi trên bề mặt vật kính. Nếu vẫn còn bụi, dùng chổi mềm hoặc giấy lau kính để loại bỏ phần bụi còn lại.
Bước 2: Loại bỏ dấu vân tay và dầu mỡ
Thấm một lượng cồn tuyệt đối thích hợp vào giấy lau thấu kính, sau đó nhẹ nhàng lau bề mặt vật kính.

Khi lau, di chuyển giấy theo chuyển động tròn từ tâm ra mép thấu kính. Có thể quấn giấy lau quanh đầu que vệ sinh để thao tác chính xác hơn, đặc biệt với vật kính nhỏ hoặc có độ phóng đại cao
Vệ sinh vật kính dầu
Vật kính dầu thường còn đọng dầu ngâm sau khi quan sát. Quy trình vệ sinh cần thực hiện theo hai bước:
Bước 1: Loại bỏ dầu ngâm
Sử dụng giấy lau thấu kính thấm petroleum benzine* để lau sạch hoàn toàn dầu ngâm trên bề mặt vật kính.
Bước 2: Làm sạch lần cuối
Tiếp tục lau bằng giấy lau thấu kính thấm cồn ethanol tuyệt đối, thực hiện tương tự bước 2 trong quy trình vệ sinh vật kính thông thường.
Gợi ý: phương pháp này cũng áp dụng cho vật kính ngâm silicone oil.
*Nếu không có petroleum benzine, có thể dùng ethanol tuyệt đối thay thế; tuy nhiên, do khả năng làm sạch dầu yếu hơn, cần lau khoảng 3–4 lần bằng giấy lau mới cho mỗi lần lau.
- Vệ sinh vật kính ngâm nước
Đối với vật kính ngâm nước, cần chú ý vệ sinh trước khi nước bay hơi hoàn toàn. Khi nước bay hơi, bụi có trong nước có thể lưu lại trên bề mặt thấu kính và trở nên khó loại bỏ bằng ethanol tuyệt đối.
Bước 1: Vệ sinh ngay sau khi sử dụng
Nên làm sạch vật kính sau mỗi lần sử dụng, trước khi nước ngâm bay hơi.
Bước 2: Loại bỏ bụi còn sót lại
Nếu vẫn còn bụi bẩn, dùng giấy lau thấu kính thấm nước cất hoặc nước siêu tinh khiết để lau nhẹ nhàng bề mặt.
Bước 3: Làm sạch lần cuối
Sử dụng giấy lau thấu kính thấm cồn ethanol tuyệt đối để hoàn tất quá trình vệ sinh, tương tự bước 2 của quy trình vệ sinh vật kính thông thường.
Quy trình này cũng áp dụng cho vật kính ngâm glycerin.
- Những lưu ý quan trọng khi vệ sinh vật kính
Để bảo vệ vật kính và đảm bảo an toàn trong quá trình thao tác, cần lưu ý:
- Petroleum benzine và ethanol tuyệt đối là các dung môi dễ cháy. Tránh xa nguồn nhiệt, tia lửa và nguồn gây cháy; bảo quản, sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Đeo găng tay hoặc dụng cụ bảo vệ đầu ngón tay để hạn chế dung môi tiếp xúc trực tiếp với da.
- Chỉ sử dụng petroleum benzine để loại bỏ dầu ngâm.
- Không dùng petroleum benzine hoặc ethanol tuyệt đối lên các bộ phận bằng nhựa resin, bộ phận có lớp phủ hoặc phần có ký tự in trên vật kính, vì có thể gây đổi màu hoặc làm mất ký tự.
- Luôn sử dụng giấy lau kính chuyên dụng, thao tác nhẹ nhàng và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất thiết bị cũng như dung môi.
Đại lý chính hãng Kính hiển vi Sinh học NIKON Nhật Bản – NIVINA.,Co
Liên hệ ngay với chúng tôi – Công ty TNHH NI VINA – để sở hữu các thiết bị của hãng NIKON từ dòng kính Sinh Học đến Dòng Kính hiển vi Công nghiệp
– Hotline: 086-986-5068
– Zalo OA: NI VINA Company (https://zalo.me/nivina)
– Email: marketing@nivina.com.vn
– Địa chỉ:Trụ Sở – Hà Nội: Ô DV3-2.10, Tầng 2, Tòa nhà CT2&3, KĐT Dream Town, đường 70, Tây Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội
– Chi Nhánh Hồ Chí Minh: Tầng 3, Số 77 Tân Kỳ Tân Quý, Phường Tân Sơn Nhì, Quận Tân Phú, TP. HCM